Gebiedsagenda en MIRT

Dit kabinet heeft de wens uitgesproken integrale besluiten te willen nemen over rijksinbreng in projecten in het fysieke-ruimtelijke domein. Om inhoudelijk grip te krijgen op “integrale besluitvorming in het fysieke domein” is voorgesteld om gebiedsagenda’s te maken. Deze presenteren een gezamenlijke visie van rijk en regio op de toekomst van een landsdeel en bieden daarmee de inhoudelijke onderbouwing van mogelijk nieuwe programma’s en projecten. De gebiedsagenda moet vooral duidelijk maken wat de (regiobrede) kernopgaven in het fysiek-ruimtelijke domein zijn, welke projecten en programma’s daarin passen en hoe die bijdragen aan de integrale ontwikkeling van het gebied.

De Gebiedsagenda Utrecht 2009 is tot stand gekomen in samenwerking tussen regio- (provincie Utrecht, Bestuur Regio Utrecht en de gemeenten Utrecht en Amersfoort) en rijkspartijen en is gebaseerd op vigerende nota’s en beleidsplannen van rijk en/of regio en bevat dus geen nieuw beleid. In het eerste deel integreert deze gebiedsagenda de visies en plannen van rijk en regio. Dit deel beschrijft de gezamenlijke doelstellingen en de wijze waarop die met behulp van een gebiedsgerichte, integrale aanpak kunnen worden bereikt. In het tweede deel is een overzicht opgenomen van projecten en programma’s die in het BO-MIRT (Bestuurlijk Overleggen Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) aan de orde kunnen komen in het kader van het uitvoeren van deze gebiedsagenda en die een plaats zouden kunnen krijgen in het MIRT-Projectenboek of binnen andere (sectorale) afspraken tussen rijk en regio.

Hét centrale vraagstuk in Utrecht is hoe om te gaan met de spanning van ruimtedruk die gevormd wordt door de grote behoefte aan ruimte voor wonen, werken, recreatie, natuur, landschap, water en mobiliteit. Die behoefte is het gevolg van de centrale ligging van Utrecht, zijn economische spilfunctie op (inter) nationaal en regionaal niveau, en zijn aantrekkelijke leefomgeving. Tegelijk bestaat de provincie voor een groot deel uit nationale landschappen en andere waardevolle gebieden die beschermd dienen te worden. Zelfs als in Utrecht alle realistische en kwalitatief aanvaardbare mogelijkheden worden benut, zal er altijd grote druk blijven op de ruimte. Die spanning is de rode draad door de gebiedsagenda. Het is de gezamenlijke uitdaging voor rijk en regio zo goed mogelijk met de spanning op te gaan en zowel de economische groei te accommoderen als de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen. Een onderling verbonden en verweven benadering van de thema’s stedelijke intensivering, versterking groenblauwe kwaliteit en verbetering bereikbaarheid, is daarbij onontkoombaar en cruciaal.